www.me4all.nl – Steps of a photographer

Mist, een saaie grauwe massa voor veel mensen, maar niet voor fotografen. Waarom heeft mist eigenlijk zo’n aantrekkingskracht op fotografen, terwijl het voor anderen vaak maar als een lastig weersverschijnsel wordt ervaren. Robbie, de auteur van deze site, heeft mij gevraagd of ik een stuk kon schrijven over het fotograferen in de mist. Iets wat ik, misschien ook wel min of meer toevallig, de laatste tijd regelmatig gedaan heb. Hopelijk heb je aan het einde van dit artikel een idee gekregen waarom mist zo fascinerend is, of als je dat al wist weer een hoop inspiratie gekregen voor een mooie serie foto’s. In dit seizoen, de nazomer/herfst waarin de nachten weer snel kouder worden, is de kans op mist namelijk behoorlijk groot.

Voorbereiding

Als eerste ingrediënt hebben we natuurlijk mist nodig. Dit is helaas niet altijd voorhanden en daarom heb je ook een beetje geluk nodig. Veel weer websites (b.v. weer.nl en weeronline.nl) bieden de mogelijkheid om per plaats en dagdeel te zien wat voor een weer het wordt. Houd zo’n site goed in de gaten en besluit hooguit een dag van te voren of je vroeg op gaat staan. Ochtenden met mist/nevel gevolgd door een dag met veel zonneschijn zijn het beste, maar ook ochtenden met (lichte) bewolking kunnen erg mooi zijn. (zie b.v. deze foto).

Wat is dan de beste tijd om mist foto’s te maken? Meestal zorg ik ervoor dat ik een half uur voor zonsopkomst op zo’n locatie aanwezig ben. Dit seizoen hoef je helemaal niet belachelijk vroeg op te staan en met een beetje geluk ben je nog op tijd terug voor je werk of studie. Doordat je zo vroeg aan het fotograferen bent is er natuurlijk nog weinig licht, vergeet dan ook niet om een statief mee te nemen!

Canon Eos 40D — 38mm — 1/13 seconden — f/8.0 — ISO 200

Dat brengt ons bij het volgende: de locatie. Voor een mooie serie mist foto’s hoef je helemaal niet ver weg. Een alledaagse locatie kan door de mist ineens in fascinerend abstract schouwspel veranderen.  Zowel landelijke als stedelijke locaties zijn erg geschikt om foto’s in de mist te maken. Denk goed na over je locatie en probeer bijvoorbeeld te bedenken waar de zon opkomt en hoe het zonlicht zou kunnen gaan vallen (zie bovenstaande foto). Zo kun je bijvoorbeeld achter bomen erg fraaie zonneharpen verwachten, later meer hierover. Het is handig als je de locatie al kent of je moet er van te voren een keer gaan kijken om te zien waar je de foto’s zou kunnen maken.

Aan de slag

De ochtend zelf kan het nog wel eens lastig zijn om op te staan, maar je moet er iets voor over hebben. Het kan wel eens handig zijn om met (foto-)vrienden af te spreken, dan heb je in ieder geval een goede reden om op te staan: je kunt hun immers niet in de koud laten wachten.

Canon Eos 40D — 28mm — 1/13 seconden — f/8.0 — ISO 200

Op je gekozen locatie sta je vaak versteld door het licht en de kleuren in de mist, maar vergeet niet dat je alleen daarmee geen goede foto maakt. Blijf goed nadenken over je compositie: zoek lijnen, een kijkpunt en een begin (ingang) en einde (uitgang) van de foto (d.w.z. waar laat je de toeschouwer beginnen en eindigen met kijken). Zorg daarmee dat je de toeschouwer als het ware door de foto leid. Achteraf kwam ik er zelf namelijk ook achter dat ik dat bij veel foto’s vergeten was. Er stond mist en een fraai gekleurde lucht op, maar het waren saaie foto’s.

Canon Eos 40D — 10mm — 2.5 seconden — f/20 — HDR (-3, -2, -1, 0, +1 EV) — ISO 100

De bovenstaande foto was een van de weinige interessante die ik op die locatie genomen had. De bloemetjes en het spinnenweb op de voorgrond (ingang) leiden je naar de rechter boom in de mist (kijkpunt), via de linker boom en de bomen op de achtergrond verlaat je de foto weer (uitgang). Waarschijnlijk is het hierdoor dat de foto interessant wordt. Hetzelfde geldt voor onderstaande foto. Probeer hier zelf maar eens de ingang, het kijkpunt en de uitgang te vinden. Dit soort technieken zijn natuurlijk meer algemeen voor landschapsfotografie en niet specifiek voor fotografie in de mist. Als je hier meer over wilt lezen zoek dan eens naar het boek “Nederlandse landschappen” van Ruben Smit.

Canon Eos 40D — 21mm — 1/250 seconden — f/8.0 — HDR (-3, -1, +1 EV) — ISO 100

Iets wat wel specifiek is voor mist foto’s is het er lagen in de foto ontstaan zijn. Door de grondmist zijn de voorgrond, de bomen in het veld, en de bomen in de achtergrond, in beide bovenstaande foto’s, los van elkaar gekomen. Het is erg leuk om hiervan gebruik te maken. Vooral met een lens met een wat langer brandpunt kun je erg fraaie gelaagde foto’s maken. Helaas heb ik hier niet echt specifieke voorbeelden van die ik die ochtend gemaakt heb.

Canon Eos 40D — 105mm — 1/5 seconden — f/8.0 — -1 EV — ISO 100

Iets anders wat je goed met een langere lens kunt doen is het vastleggen van zonneharpen. Alleen die naam al maakt het leuk om ze op te zoeken vind ik! In een wat bosrijkere omgeving valt het zonlicht vaak erg mooi tussen de bomen. Nu er mist hangt kun je zien hoe de ‘licht stralen’ tussen de bladeren doorschijnen. Vanzelfsprekend zijn naaldbossen hier minder geschikt voor dan loofbossen. Persoonlijk vind ik beukenbossen hiervoor het meest geschikt. Ze zijn vaak erg donker en de bladeren zijn mooi groen of hebben mooie kleuren in de herfst. Een lange lens werkt hier het beste omdat de zonneharp vaak minder goed te zien is als je dichtbij komt en hem met bijvoorbeeld een groothoek probeert te fotograferen.

Canon Eos 40D — 17mm — 1/30 seconden — f/8.0 — HDR (-3, -1, +1 EV) — ISO 100

Soms zijn de zonneharpen zo duidelijk dat je ze zelfs met een groothoek kunt vastleggen. Je moet dan wel geluk hebben dat de mist erg dik is en direct gevolgd wordt door een felle zon. Zorg er wel altijd voor dat je de zonneharp voor een donkere achtergrond zet, dan komt ie het beste tot zijn recht.

Vergeet verder niet om foto’s te maken van alle andere mooie onderwerpen die je tegen komt. Er zijn op dit moment bijvoorbeeld ook erg veel mooie paddenstoelen te zien.

Achteraf

Na zo’n ochtend kom je vaak met erg veel foto’s thuis omdat het erg verleidelijk is om veel foto’s te maken van de zonneharpen. Zorg er dan voor dat je een goede selectie maakt zodat je volgers niet gaat vervelen met veel foto’s van hetzelfde onderwerp. Ik denk niet dat er een specifieke aanpak is voor het nabewerken van mistfoto’s. Veel van die foto’s hebben wel een specifieke sfeer doordat de mist zorgt voor een laag contrast. Probeer dan ook het contrast niet te veel te verhogen, want dan had je net zo goed op een ander moment foto’s kunnen gaan maken.

Hopelijk heb je door dit stuk nu een idee gekregen waarom ik en waarschijnlijk vele andere fotografen mist zo’n fascinerend verschijnsel vinden. Daarnaast hoop ik dat je genoeg ideeën gekregen om er zelf eens in de ochtend op uit te trekken. Als je nog meer foto’s zien die ik die ochtend gemaakt heb, hou dan mijn website (joepdegroot.nl) in de gaten!

Joep de Groot

26-09-2010